وګورئ چې افغاني غالۍ تاسو د کال نه زیات وخت ته اړتیا لري
د نړیوال سوداګریز سازمان یو اړخیزه سوداګریز غوره توب تعریفوي. دا هغه وخت رامینځته کیږي کله چې یو ملت د سوداګرۍ پالیسي تصویب کړي چې نه منل شوی. د بیلګې په توګه، دا پیښیږي کله چې یو هیواد د سوداګرۍ بندیز لګوي، لکه تعرفه ، په ټولو وارداتو.
دا په یو داسې دولت باندې هم تطبیق کیږي چې د خپل ملګري په وارداتو تعرفه لیږدوي حتي دا چې رشوت نه کیږي. یو لوی هیواد کیدی شي د کوچنيانو سره مرسته وکړي.
یو اړخیزه موافقه د یو ډول وړیا سوداګرۍ تړون دی . بل ډول د دوو هیوادونو ترمنځ دوه اړخیز تړون دی . دا خورا عام دی ځکه چې د خبرو اترو اسانه ده. دریم ډول یو څو اړخیز تړون دی . دا خورا پیاوړی دی مګر د خبرو اترو لپاره ډیر وخت نیسي.
ځینې محافظه کاران د یو اړخیز تجارتي پالیسۍ تعریف کوي لکه څنګه چې د سوداګریزې موافقې نشتوالی. په دې تعریف کې، متحده ایاالت به د سوداګرۍ په اړه ټولې تعرفې، مقررات، او نور محدودیتونه راولي. دا یو اړخیزه ده ځکه چې دا د نورو هیوادونو اړتیا نه لري. دلیل دا دی چې حکومت باید د نړۍ په هر ځای کې د سوداګرۍ لپاره د خپلو وګړو محدودیت محدود نکړي.
په دې سناریو کې، نور هیوادونه به د متحده ایاالتو صادراتو باندې خپل تعرفات وساتي.
دا به دوی یو اړخیزه ګټې ورکړي. دوی کولی شي په سوریه کې د امریکا متحده ایالاتو ته پیسې ورکړي، مګر د متحده ایاالتو صادرات به په خپلو هیوادونو کې لوړ شي.
د بیړني مارکيټ هیوادونه د پرمختللو هیوادونو سره د سوداګریز تړونونو څخه ډار دي. دوی اندیښمن دي چې د بریښنا نشتوالی به پرمختللي ملت ته یو اړخیزه ګټې رامنځته کړي.
ګټې او زیانونه
د لنډ مهاله مودې لپاره د دوه اړخیز سوداګریزې پالیسۍ لکه تعرفې ښه کار کوي. تعرفې د وارداتو نرخ لوړوي. په نتیجه کې، د محلي تولیداتو قیمتونه په پرتله ټیټ ښکاري. دا اقتصادي وده پیاوړي کوي او دندې پیدا کوي.
د وخت په تېرېدو، دا ګټې غصب شوې. دا هغه وخت دی چې نور هېوادونه بیا له سره تیریږي او خپل تعرفې اضافه کړي. اوس د کورني شرکتونو صادرات راځي. لکه څنګه چې سوداګر ځوروي، دوی په دې وروستیو کې کارکونکي استخداموي. د نړیوال تجارت کمیدو او هر څوک ګران دي.
دا د لوی درغلۍ په جریان کې رامنځ ته شوه. هېوادونه د وارداتي قیمتونو لوړولو له الرې کورني دندې خوندي کړي د تعرفو له لارې. دا د سوداګرۍ خوندیتوب په چټکۍ سره د نړۍ سوداګرۍ په ټول هیواد کې وروسته له هغې چې هیواد یې تعقیب کړی کم شو. د پایلې په توګه، نړیوال تجارت 65 فیصده وه. د لوی ډیپلومات نورو اغیزو کشف کړئ.
د دوهم نړیوال جنګ وروسته، متحده ایاالتو د 15 هیوادونو سره د ټیټه تعرفو په اړه خبرې پیل کړې. دوی آسترالیا، بیلجیم، برازیل ، کاناډا، چین ، کیوبا، چیکوسلوواکیا، فرانس، هند ، لگزمبرګ، هالینډ، نیوزی لینڈ، سویلي افریقا او بریتانیا وو .
د جنوري 1 1، 1948، د تعرفو او سوداګرۍ په اړه عمومي تړون 23 هیوادونو سره اغیزمن شو. دا اصلی 15، میانمر، سريلانکا، چیلی، لبنان، ناروی، پاکستان، سویل روډسی، او سوریه وو.
دا ټول د یو اړخیزه سوداګریزو محدوديتونو محدودول او نړیوال اقتصاد بیرته راوړل.
بېلګې
متحده ایاالت د غوره ترجیحاتو سیسټم الندې یو اړخیزه تجارتي پالیسۍ لري. په هغه ځای کې چې پرمختللي هیوادونه د پرمختللو هیوادونو څخه وارداتو ته غوره غوره تعرفې ورکوي. دا د 1976 کال د جنورۍ په لومړۍ نېټه د سوداګرۍ قانون 1974 کې تاسیس شو.
د متحده ایاالتو جی ایس پی 120 د 120 هیوادونو څخه 5000 وارداتو لپاره د دندې آزاد حالت وضع کوي. پدې کې 43 د لږ تر لږه پرمختللې پرمختیا ګټه اخیستونکي هیوادونو کې شامل دي. پدې کې افغانستان، بنګلادیش، بوتان، کمبودیا، نیپال او یمن شامل دي. په دې کې 38 افریقایي هیوادونه شامل دي چې د افریقی ودې او فرصت قانون الندې دي.
په 2015 کې، د GSP الندې د وړیا وړیا واردات 18.7 ملیارد امریکايي ډالر وو.
GSP درې موخې لري. لومړی د امریکایانو لپاره د وارداتو بیه راټیټه ده.
دا یو لامل دی چې ولې افراطیت ډیریږي. د Wal-Mart او نورو ټیټ لګښت پرچون پلورونکو بریالیتوب د دې هیوادونو په تعرفه وړ محصول باندې تکیه لري.
دویم هدف دا دی چې د امریکا سره د متحده ایاالتو صادراتو لپاره د هیوادونو یو مناسب بازار وي. څرنګه چې هیوادونه کوچني دي، د دغو توکو حجم د متحده ایاالتو شرکتونو ته د پام وړ رقابت وړاندیز نه کوي. مګر دوی نور پیرودونکي چمتو کوي.
دریمه موخه د متحده ایاالتو بهرنۍ تګالرې اهداف دي. هیوادونه باید د متحده ایالاتو د کارګرانو حقوق او د ذهني ملکیت حقونه وساتي. دا د متحده ایاالتو شرکتونو سافټویر، پیٹنټ، او ملکیت جوړونې پروسو څخه ساتنه کوي. د کار حقونه په دغو هیوادونو کې د ژوند معیارونه لوړوي. دا د دوی د متحده ایاالتو کارمندانو په وړاندې لږ سیالي کوي او د امریکا دندې ساتي.